Μπορεί κάποτε οι σειριακές ιστορίες να ήταν μεγαλύτερου μεγέθους, όταν έβγαιναν με σεζόν των 24 επεισοδίων και σειρές που απλώνονταν σε πέντε και δέκα χρόνια τηλεόρασης, όμως σήμερα τα δεδομένα είναι πολύ διαφορετικά. Το περιεχόμενο είναι πια αμέτρητο και ο χρόνος λιγοστός, όσο άλλωστε και η συλλογική συγκέντρωση προσοχής του κοινού. Δύσκολα μια σειρά θα έβρισκε τη συνεχή επιτυχία των 122 επεισοδίων του LOST, που κάποτε υπήρξε φαινόμενο και μας είχε καθηλωμένους κάθε εβδομάδα μπροστά στη μικρή οθόνη. Πλέον βλέπουμε πληθώρα μικρότερης διάρκειας παραγωγών, οι κύκλοι μειώθηκαν στα 13 και έπειτα στα 10 ή στα 8 επεισόδια, και σειρές που άλλοτε έφταναν τους 7 και 10 κύκλους δεν ξεπερνούν πια τους 5 παρά μόνο σε ειδικές περιπτώσεις (βλέπε Game of Thrones).

Τα αρχαία χρόνια της τηλεόρασης, πίσω στο μακρινό 1977, υπήρχε ένα αγαπημένο sitcom με τίτλο «Happy Days», που στην πέμπτη του σεζόν αποφάσισε να συμπεριλάβει μια σκηνή όπου ο κεντρικός χαρακτήρας της σειράς, ο Άρθουρ Φονζαρέλι ή «Φόνζι», όπως έμεινε γνωστός, κυριολεκτικά πηδάει πάνω από έναν καρχαρία, ώντας πάνω σε θαλάσσια σκι. Κάποια χρόνια αργότερα ο όρος κατοχειρώθηκε και επίσημα. Πλέον όταν χρησιμοποιείται ο όρος, απευθύνεται σε σειρές που το παρακάνουν σε διάρκεια ή αφήγηση, στον βαθμό που χρειάζονται εξωφρενικές σκηνές για να παραμείνουν σχετικές. Πολύ κοντά στο να αντικαταστήσει αυτή την ορολογία έφτασε η ταινία «Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull» με την επίμαχη σκηνή στην έρημο που οδήγησε το περιοδικό Time να θεσμοθετήσει τον εναλλακτικό όρο «Nuke the Fridge». Στα ελληνικά τείνουμε να λέμε ότι το «ξεφτίλισε» μετά από κάτι παρεμφερές.

Είναι φυσιολογικό και αναμενόμενο όταν κάτι πουλάει, το κάθε στούντιο, ή εν προκειμένω κανάλι ή πλατφόρμα, να θέλει να συνεχίσει την επιτυχία του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι οι δημιουργοί είναι ικανοί να συνεχίσουν να συνθέτουν κομψοτεχνήματα, και είτε υποκύψουν στις πιέσεις των παραγωγών, είτε αν από μόνοι τους θελήσουν να εκμεταλλευτούν την αρχική τους επιτυχία, στο τέλος η ποιότητα του συνολικού έργου πέφτει, και οι βαθμολογίες των πάσης φύσεως κριτικών ανά κύκλο δείχνουν μια ελεύθερη πτώση. Ας δούμε λοιπόν μερικά παραδείγματα σειρών οι οποίες κακώς δεν παρέμειναν του ενός κύκλου, που αν μη τι άλλο, ήταν και το αποκορύφωμα ολόκληρη της ύπαρξης τους.

13 Reasons Why

Μια ξεχασμένη περίπτωση, ακόμα και για τα λίγα χρόνια που έχουν περάσει, η εφηβική δημιουργία του Netflix προκάλεσε κύμα αντιδράσεων, που οδήγησαν σε πάμπολλα disclaimers εξαιτίας της μιμιτικής συμπεριφοράς μέσω της αυτοχειρίας διαφόρων νεαρών, αλλά και μιμιδίων, από τα οποία επιβίωσε μονάχα το παρακάτω (that smile). Μπορεί σήμερα να θεωρείται ήδη ξεπερασμένη αλλά η σειρά έπεσε στην παγίδα του “πάει καλά κρατήστε το” και ενώ η ιστορία της, πλέον πρώτης σεζόν, έμοιαζε πλήρως ολοκληρωμένη και συνάμα καλοστεκούμενη, η πλατφόρμα αποφάσισε ότι έπρεπε να αρμέξει την επιτυχία της σε μια άκρως μετριότατη 2η σεζόν, που ουδέποτε δεν προξένησε το ίδιο ενδιαφέρον με την προκάτοχό της, αλλά και σε μια 3η της οποίας η ποιότητα αγνοείται καθώς δεν την είδε κανείς.

Big Little Lies

Στο ίδιο μήκος κύματος βρίσκεται και αυτή η αξιοπρεπέστατη δημιουργία του τηλεοπτικού τιτάνα HBO, που συγκυριακά συνέπεσε με την αρχή του τέλους για το Game of Thrones, αλλά και με την κορύφωση του κινήματος MeToo. Εκεί χάνεται η σειρά μιας και η άκρως φεμινιστική της προσέγγιση βρίσκει κόκαλο (με την καλή έννοια) και στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα γυναικείας ενδυνάμωσης και αλληλεγγύης. Η πλήρως ολοκληρωμένη αφήγηση της πρώτης (πλέον) σεζόν με τεράστιων διαστάσεων διανομή ρόλων – Κίντμαν, Γουίδερσπουν, Κράβιτζ, Ντερν κλπ – επεκτείνεται λόγω της επίδρασής της, αλλάζει φορμά, μιας και πρόκειται πλέον για ένα δικαστικό δράμα δικαίωσης για τα γεγονότα του πρώτου κύκλου, και καταλήγει τόσο ανούσια, μιας και δεν προσφέρει τίποτα στην ιστορία, και τόσο άνιση που ούτε η προσθήκη της Μέριλ Στριπ στο καστ δεν μπορεί να την σώσει.

Westworld

Ιδού και μια προσθήκη που δεν θα μπορούσε να λείπει από μια τέτοια λίστα. Ποιος θα περίμενε ότι η σειρά που ξεκίνησε με τόσες προσδοκίες, για πολλούς ξεπερνώντας την ταινία στην οποία βασίζεται, θα έφτανε τόσο χαμηλά; Πόσο μάλλον όταν ο πρώτος της κύκλος αγαπήθηκε τόσο πολύ. Οι ερμηνείες των Χάρις και Χόπκινς αλλά και της Έβαν Ρέιτσελ Γουντ, που απαθανάτισε τη χαρά των γυρισμάτων μέσα από τα Vines της (νεκρός προκάτοχος του TikTok), αστράφτουν στη μικρή οθόνη, και η μπλεγμένη αφηγηματική δομή, πρωτοφανής εδώ, κράτησε το ενδιαφέρον του θεατή. Η σειρά ωστόσο συνέχισε πολύ άνισα στον δεύτερο της κύκλο και η προβλεψιμότητα της επανάληψης αυτού του τρικ δεν βοήθησε. Ο τρίτος κύκλος από την άλλη, ενώ έκανε κάποια γενναία βήματα στην επανεκκίνηση της σειράς δεν κατάφερε ποτέ να φτάσει το ενδιαφέρον του πρώτου και ο τέταρτος ήταν κάτι που έπεσε τόσο χαμηλά στη λίστα με τις προτεραιότητες του κοινού που το HBO πήρε την απόφαση να τραβήξει το καλώδιο.

Oz

Πριν το Sopranos καθορίσει το πώς γίνεται ένα τηλεοπτικό δράμα για τα επόμενα 20 χρόνια, το HBO ρίσκαρε, δίνοντας πράσινο φως σε μια σειρά αφοσιωμένη στη ζωή μέσα σε μια φυλακή υψίστης ασφαλείας και τους τρόφιμους αυτής. Ο όχι-και-τόσο μαγικός κόσμος του OZ συμπεριέλαβε δεκάδες ονόματα και φάτσες που θα κατέληγαν να φιγουράρουν έκτοτε σε αμέτρητες σειρές – όσοι φυσικά δεν άνοιγαν δρόμο για κινηματογραφικές καριέρες, όπως ο Τζ. Κ. Σίμονς. Καθόλη τη 6ετή παρουσία του στους συνδρομητικούς δέκτες, όμως, το ΟΖ δεν κατάφερε ποτέ να ξεπεράσει το ολοκληρωμένο μεγαλείο του πρώτου του κύκλου, που μας παρουσιάζει ένα καζάνι που βράζει και εκρήγνυται βίαια και συναρπαστικά. Οι πέντε κύκλοι που ακολουθούν, ενώ για κανένα λόγο δεν μπορούν να θεωρηθούν κακή τηλεόραση, βυθίζονται όλο και περισσότερο σε ένα Σαιξπηρικών διαστάσεων δράμα χαρακτήρων, που εξελίσσεται στον απόηχο της δυναμικής του πρώτου κύκλου αλλά ποτέ δεν καταφέρνει να δει μεγαλύτερη κορύφωση από εκείνη του φινάλε αυτού.

Stranger Things

Η νοσταλγία σε όλο της το μεγαλείο. Τα «Καλύτερά μας Χρόνια» του Netflix. Η επιτυχία της έριξε φως στη σκοτεινή δεκαετία του ‘80, τη μάστιγα της Ριγκανικής Αμερικής, αλλά και τη συναισθηματική δημιουργικότητα που τη συνόδευσε. Από τις Σπιλμπεργκικές συγκινήσεις μέχρι την παράνοια ενός, υπό την επήρεια, Στίβεν Κινγκ, και την ομιχλώδη εικονογραφία ενός πρώιμου Κάρπεντερ, το Stranger Things είναι ένα πλήρες love letter προς την ποπ κουλτούρα των 80s, και πρόκειται για έναν από τους πιο σημαντικούς λόγους επαναφοράς και επαναξιολόγησης πάλαι ποτέ ξεχασμένων επιτυχιών. Ότι κι αν καταλλήξει να συμβαίνει στην επερχόμενη τελευταία σεζόν, οφείλουμε να ευχαριστούμε αυτή τη σειρά για το φως που έριξε στα προαναφερθέντα, αλλά και που κατάφερε να κάνει την synthwave μουσική δημοφιλή στο βαθμό που να παίζει χαλί στους δίσκους του Weeknd και της Dua Lipa. Έχοντας πει όλα αυτά δεν μπορούμε παρά να συμφωνήσουμε ότι ο εξαιρετικός πρώτος κύκλος, υπήρξε τόσο συμπαγής, καλόρυθμος και πλήρης, που το μετέπειτα άρμεγμα της επιτυχίας της σειράς συνετέλεσε μόνο στο να την φθείρει σε βάθος χρόνου.